Een waarheid als een koe

Uit het nieuws:

Britney betrokken bij auto-ongeluk en Britney overleeft auto-ongeluk.

Zomaar 2 berichten, en 2 verschillende insteken. Maar is het gecontroleerd? Geen oud nieuws zoals zovaak het geval is? Ga jij als lezer dit nog controleren? Het feit dat in beide berichten wordt geschreven dat de politie geen proces verbaal heeft gemaakt, en dat niet eens zeker is of zij zelf reed, doet toch vermoeden dat de tweede titel zwaar aangedikt is. “BRITNEY OVERLEEFT ONGELUK!!” Je ziet de koppen al groot staan in de bladen.

Maar is het een leugen? Ze heeft het inderdaad overleefd en er was wel degelijk een ongeluk. Volgens de berichten dan. Niet gecontroleerd. Maar ervan uitgaand dat het waar is, heeft ze het overleefd en klopt de titel wel. En is het geen leugen.

Onderzoek heeft uitgewezen dat 86% van de lezers datgene wat gelezen wordt voor waar aanneemt als er percentages genoemd worden. (In dit geval, het is wel degelijk bewezen dat de meeste mensen iets voor waar aannemen als er een percentage of getal wordt genoemd, maar 86% is ook hier uit de duim gezogen. Maar dat het zo is, blijkt wel uit het feit dat ook jij, de lezer, dit klakkeloos aanneemt.)

Zo zijn er legio voorbeelden van hele en halve waarheden. Internet is een uitstekend medium om te spelen met waarheden, of zelfs bewuste leugens. Maar wanneer is een leugen een leugen? Om een voorbeeld te noemen, wie websites als Geenstijl.nl leest, zal de naam Wim Heitinga wel kennen. Maar niemand weet zeker of Wim Heitinga wel bestaat. Ooit heeft iemand onder deze naam negatieve berichten geschreven over Geenstijl.nl en sindsdien wordt de naam te pas en te onpas gebruikt, door bezoekers van deze site bijvoorbeeld, die elk voor zich claimen de ware Wim te zijn. Er is zelfs een heuse website van Wim Heitinga die doorverwijst naar de blogs waarin negatief over Geenstijl.nl geschreven wordt. Deze website schijnt geregistreerd te zijn door het bedrijf achter de advertentiecampagnes van de eigenaar van Geenstijl. Met andere woorden, je registreert een domeinnaam over een persoon die negatief is over jou en die domeinnaam laat je verwijzen naar al die negatieve verhalen.

Waarom? Is negatieve reclame ook reclame? Is de negatieve reclame nep en onderdeel van een geheim project om je eigen site meer bekendheid te geven? Ligt de winst hierin dat je dan zelf op je eigen site weer kunt reageren? En als die Wim nep is, een identiteit door Geenstijl bedacht, dan kan Geenstijl op ingenieuze wijze er voor zorgen dat hun repliek op eigen site vele malen sterker en leuker is dan de negatieve stukjes van hun eigen schepsel.

Communicatie, daar draait het om. Hoe zeg je iets, wanneer zeg je iets en wie zeggen allemaal jou na. Wie dat onder controle heeft, die bepaalt wat waar is en niet.